Art Nouveau’nun Büyüsü: İstanbul’un Zarif Yüzüne Yolculuk
Glasgow stili, secession, fin de siècle, Jugendstil veya ülkemizde yaygın kullanılan adıyla art nouveau; sanatta ve mimaride kullanılan tarzlardan biridir ve farklı alanlarda kendini gösterir. Heykel, dekorasyon, görsel sanatlar gibi alanlara damga vuran art nouveau akımı, özgün ve estetik görünümüyle beğeni toplar. Gelin, İstanbul’un mimarisinde de kendini gösteren bu sanat akımını daha yakından tanıyalım.
Art Nouveau Akımına Kısa Bir Bakış
Sanayi Devrimi’yle gelen seri üretim estetiğine tepki olarak doğmuş bir sanat akımıdır. Art nouveau akımının ortaya çıkışının 19. yüzyılın sonuyla 20. yüzyılın başına denk geldiğini söyleyebiliriz. Etkileri Birinci Dünya Savaşı’na kadar yoğun şekilde sürdü. Özellikle 1900’lü yılların başında popülerleşen akım, mimarinin de önemli unsurlarından birine dönüştü. Belçika, Fransa ve İngiltere gibi Avrupa ülkelerinden dünyaya yayıldı.
Art Nouveau Akımının Özellikleri
Art nouveau akımında doğa unsurları, kadın figürleri oldukça yoğun kullanılır. Doğada göze çarpan her türlü detay, akımın felsefesinde kendine yer bulabilir. Çeşitli bitki formları, çiçek süslemeleri, hayvan ve böcek figürleri en fazla kullanılan unsurlardandır. Özellikle kuşlar neredeyse her tasarımda karşımıza çıkar.
Akımın belirgin detaylarından bir diğeriyse düz çizgilerin yerini alan dalgalı, kıvrımlı ve kavisli çizgilerdir. Kendine özgü çizgileri daha çok ahşap oymalarda, resimlerde veya demir işlemeciliğinde yoğun olarak kullanılır.
Binaların dış cephesinde görülen tarzın etkileri iç mekân tasarımına da yansır. Zarafet dolu süslemeler doğanın bir yansıması olarak dekoratif unsurlara eklenir. Vitraylarda ve mozaiklerde tercih edilen renkler ve detaylar, yapının mimarisiyle mükemmel bir kontrast oluşturur. Kahverengi, sarı ve yeşil gibi doğayı anımsatan renklere kırmızı, mor, mavi tonları da eşlik eder ve etkileyici bir bütünlük sağlanır.
İstanbul’un Mimarisinde Art Nouveau Akımının Belirgin Etkileri
Dünya geneline yayılarak etkisini göstermeyi başaran art nouveau tarzının izlerine İstanbul’un yapılarında da rastlıyoruz. Avrupa’yla kültürel bir bağlantı içerisinde olan İstanbul, özellikle Fransızca yayınlar yoluyla kısa sürede akımın özelliklerinden haberdar olur.
Art nouveau akımına yönelik dikkate değer eserlere imza atan mimarların arasında Victor Horta, Frantz Jourdain, Louis Marrez, Henry van de Velde, Rene Binet gibi isimler vardır. Ancak İstanbul’da Alexander Vallaury ve Raimondo D’Aronco başta olmak üzere Antonio Lasciac ve Mikael Nurican gibi isimler de listenin başında yer alır. Pera Palace Hotel, Hezaran Han, İpar Köşkü, Markiz Pastanesi, İtalyan Sefareti Yazlığı, Mizzi Köşkü, Huber Köşkü akımın İstanbul’daki en ünlü temsilleridir.
Bu yapıların dış cephe süslemelerinde ve iç mekân dekorasyonunda art nouveau tarzını yansıtan pek çok unsura yer verilir. Pencere ve kapı çerçevelerine eklenen bitki motifleri, merdiven korkuluklarında kullanılan sembolik figürler ve çizgiler, duvar ve tavan boyamaları akımın etkileyici yönünü ön plana çıkarır.
Pera Palace Hotel ve Zarif Art Nouveau İzleri
Alexandre Vallaury, akımın en üretken mimarlarından biri. 1895’te inşası tamamlanan Pera Palace Hotel, Vallaury’nin İstanbul’a kazandırdığı şaheserlerin arasında ilk sıralarda yer alıyor. Yapı, art nouveau tarzının da en görkemli örneklerindendir.
Otelin her köşesinde bu akıma ait unsurları görmek mümkün. Türkiye’nin ilk elektrikli asansörü bunun en belirgin kanıtı. Ahşap kabinli asansörde göze çarpan ilk detay bitkisel motiflerle dolu süslemeler.
İstanbul’un önemli tarihî miraslarından olan bu yerde konaklamak ister misiniz? Gerek mimarisiyle gerek ev sahipliği yaptığı tarihî kişilerle adından söz ettiren Pera Palace Hotel, sizi sanat dolu bir gezintiye davet ediyor. Art nouveau akımının ihtişamlı figürlerinin arasında büyüleyici bir tura katılmak isterseniz Pera Palace Hotel’de konaklamak sizin için doğru tercih olabilir.
Ayrıca bu yazılarımızda ilginizi çekebilir:
Taşın Ruhu: Gotik Mimarinin Ülkemize ve Dünyaya Yansımaları
Türkiye’nin En Değerli Tarihi Yapıları
Pera Palace Hotel, İstanbul’un En İyi Otelleri Listesinde!
Osmanlı Dönemi’nde İstanbul’da Yapılmış En Güzel Yapılar
Tarihin Görkemli Bir Tanığı: Pera Palace Hotel
